Odrzucenie spadku u notariusza w Mikołowie

Gdy zmarły pozostawił długi, spadkobiercy często decydują się odrzucić spadek. Oświadczenie można złożyć u notariusza – zwykle trwa to kilkanaście minut i nie wymaga obecności pozostałych członków rodziny. Wyjaśniamy, ile jest czasu, kto dziedziczy po odrzuceniu, jak odrzucić spadek w imieniu dziecka i ile to kosztuje w kancelarii notarialnej w Mikołowie.

W skrócie

  • Na odrzucenie spadku jest 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (zwykle o śmierci spadkodawcy).
  • Brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
  • Oświadczenia nie można odwołać; można je złożyć u dowolnego notariusza w Polsce.

Ile jest czasu na odrzucenie spadku?

Oświadczenie o odrzuceniu spadku trzeba złożyć w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 Kodeksu cywilnego). Przy dziedziczeniu ustawowym jest to zwykle dzień, w którym dowiedział się o śmierci spadkodawcy i o tym, że należy do kręgu spadkobierców. Każdy spadkobierca ma własny termin – dla osób, które stają się spadkobiercami dopiero po odrzuceniu spadku przez inne osoby, termin biegnie od dnia, w którym się o tym dowiedziały.

Jeżeli spadkobierca nie złoży żadnego oświadczenia w terminie, przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza – odpowiada za długi spadkowe tylko do wartości odziedziczonego majątku.

Oświadczenia nie można złożyć pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu, nie można go też później odwołać. Odrzucenie dotyczy całego spadku – nie można odrzucić tylko jego części.

Skutki odrzucenia – kto dziedziczy dalej?

Spadkobierca, który odrzucił spadek, jest traktowany tak, jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 Kodeksu cywilnego). Jego miejsce zajmują osoby, które dziedziczyłyby po nim w dalszej kolejności – najczęściej jego dzieci i wnuki. Dlatego gdy spadek obciążony długami odrzuca np. syn zmarłego, zwykle odrzucić muszą go także jego dzieci, a następnie kolejne osoby z kręgu spadkobierców ustawowych.

Każdy składa własne oświadczenie, ale członkowie rodziny mogą przyjść do kancelarii razem i załatwić sprawę podczas jednej wizyty.

Odrzucenie spadku w imieniu dziecka

Od 15 listopada 2023 r. rodzice mogą odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka bez zgody sądu rodzinnego, jeżeli dziecko zostało powołane do spadku wskutek odrzucenia spadku przez rodzica (art. 101 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Wystarczy zgodne oświadczenie rodziców – złożone przez oboje rodziców wspólnie albo przez jednego z nich za zgodą drugiego. Do oświadczenia potrzebny jest odpis skrócony aktu urodzenia dziecka.

Zgoda sądu rodzinnego jest nadal potrzebna m.in. wtedy, gdy rodzice nie są zgodni co do odrzucenia spadku albo gdy dziecko jest spadkobiercą z innego powodu niż odrzucenie spadku przez rodzica. W razie wątpliwości prosimy o kontakt z kancelarią.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Jeżeli wartość majątku i długów nie jest znana, spadkobierca może zamiast odrzucenia przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiada wtedy za długi tylko do wartości stanu czynnego spadku, ustalonej w wykazie inwentarza lub spisie inwentarza. Wykaz inwentarza można złożyć w sądzie albo przed notariuszem. Oświadczenie o przyjęciu spadku – wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza – również można złożyć w kancelarii.

Kto chce zrzec się dziedziczenia jeszcze za życia spadkodawcy, może zawrzeć z nim umowę o zrzeczenie się dziedziczenia w formie aktu notarialnego (art. 1048 Kodeksu cywilnego). Więcej o sprawach spadkowych: sprawy spadkowe u notariusza.

Jakie dokumenty przygotować?

  • ważny dowód osobisty lub paszport osoby składającej oświadczenie,
  • dane spadkodawcy: imię i nazwisko, data śmierci, ostatnie miejsce zwykłego pobytu – najlepiej odpis aktu zgonu,
  • dane znanych spadkobierców (imiona, nazwiska, adresy) oraz informacja o znanych testamentach,
  • przy oświadczeniu w imieniu dziecka – odpis skrócony aktu urodzenia dziecka.

Koszty

Na koszt czynności składają się taksa notarialna zgodna z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, powiększona o podatek VAT, koszt wypisów oraz – zależnie od sprawy – opłaty sądowe i podatki. Dokładną kwotę dla Państwa sprawy kancelaria podaje bezpłatnie przed wizytą. Więcej: taksa notarialna i opłaty.

Notariusz niezwłocznie przesyła oświadczenie do sądu spadku – spadkobierca nie musi tego robić sam.

Jak to wygląda w kancelarii w Mikołowie?

  1. Kontakt – telefonicznie (500 330 040) lub mailowo: kto zmarł i kiedy, kto chce odrzucić spadek, czy sprawa dotyczy dzieci.
  2. Termin – oświadczenie można złożyć zwykle w ciągu kilku dni; prosimy pamiętać o 6-miesięcznym terminie.
  3. Wizyta – notariusz sporządza protokół z oświadczeniem, odczytuje go, a spadkobierca podpisuje. Wypis otrzymuje od razu, a oświadczenie trafia do sądu spadku.

Najczęstsze pytania

Ile mam czasu na odrzucenie spadku?

Sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedzieli się Państwo o tytule swojego powołania do spadku – zwykle od dnia, w którym dowiedzieli się Państwo o śmierci spadkodawcy. Po upływie terminu spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Czy po odrzuceniu spadku długi przechodzą na moje dzieci?

Spadek przechodzi na osoby, które dziedziczyłyby po odrzucającym – najczęściej na jego dzieci. Mogą one również odrzucić spadek; w imieniu małoletnich dzieci robią to rodzice – gdy dziecko dziedziczy wskutek odrzucenia spadku przez rodzica, bez zgody sądu rodzinnego.

Czy można odrzucić spadek przed śmiercią spadkodawcy?

Nie. Za życia spadkodawcy można natomiast zawrzeć z nim umowę o zrzeczenie się dziedziczenia w formie aktu notarialnego.

Czy odrzucenie spadku można cofnąć?

Nie – oświadczenia o odrzuceniu spadku nie można odwołać. W wyjątkowych sytuacjach (np. działanie pod wpływem błędu) można uchylić się od jego skutków, ale wymaga to postępowania przed sądem.