Sprzedaż mieszkania, domu lub działki u notariusza w Mikołowie
Umowa przenosząca własność nieruchomości musi mieć formę aktu notarialnego – bez niej jest nieważna. Notariusz sprawdza stan prawny nieruchomości, przygotowuje akt, pobiera należne podatki i opłaty oraz wysyła wniosek do sądu wieczystoksięgowego. Na tej stronie wyjaśniamy, jak przygotować się do sprzedaży lub zakupu mieszkania, domu albo działki w kancelarii notarialnej w Mikołowie.
W skrócie
- Sprzedaż mieszkania, domu lub działki wymaga aktu notarialnego.
- Kupujący na rynku wtórnym płaci zwykle 2% PCC – chyba że kupuje pierwsze mieszkanie lub dom.
- Opłata sądowa za wpis własności do księgi wieczystej: 200 zł.
- Wystarczy podać numer księgi wieczystej – kancelaria sprawdzi księgę i przekaże listę dokumentów.
Umowa przedwstępna
Gdy strony chcą zobowiązać się do zawarcia umowy sprzedaży w przyszłości – np. kupujący czeka na kredyt – zawierają umowę przedwstępną. Umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego pozwala, w razie uchylania się drugiej strony, dochodzić w sądzie zawarcia umowy przyrzeczonej, a umowa w zwykłej formie pisemnej daje co do zasady jedynie prawo do odszkodowania. O zadatku, zaliczce i kosztach piszemy na stronie umowa przedwstępna u notariusza.
Umowa sprzedaży – co sprawdza notariusz?
Przed podpisaniem aktu notariusz weryfikuje między innymi:
- wpisy w księdze wieczystej – kto jest właścicielem, czy są hipoteki, służebności, roszczenia lub wzmianki o toczących się postępowaniach,
- podstawę nabycia nieruchomości przez sprzedającego (np. akt notarialny, akt poświadczenia dziedziczenia),
- tożsamość i umocowanie stron, w tym zgodę małżonka, gdy nieruchomość należy do majątku wspólnego,
- czy komuś przysługuje prawo pierwokupu (np. gminie lub – przy gruntach rolnych – Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa),
- dokumenty dotyczące samej nieruchomości: zaświadczenia ze spółdzielni lub wspólnoty, wypis z rejestru gruntów, informację o przeznaczeniu w planie miejscowym.
Jeżeli nieruchomość jest obciążona hipoteką, w akcie ustala się sposób jej spłaty – najczęściej część ceny trafia bezpośrednio do banku sprzedającego, a bank wydaje zgodę na wykreślenie hipoteki. Gdy kupujący finansuje zakup kredytem, w akcie zwykle ustanawia się też hipotekę na rzecz jego banku.
Po podpisaniu aktu notariusz składa elektronicznie wniosek o wpis nowego właściciela (i ewentualnej hipoteki) do księgi wieczystej.
Mieszkanie, lokal spółdzielczy, działka
Mieszkanie (odrębna własność lokalu)
Lokal ma własną księgę wieczystą. Zwykle potrzebne jest zaświadczenie ze wspólnoty lub zarządcy o braku zaległości oraz – na życzenie kupującego – zaświadczenie o osobach zameldowanych.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
Również wymaga formy aktu notarialnego. Lokal może nie mieć księgi wieczystej – wtedy kluczowe jest zaświadczenie ze spółdzielni potwierdzające przysługujące prawo i brak zaległości. Jeżeli księgi nie ma, można ją założyć przy okazji sprzedaży.
Działka
Przy działkach notariusz sprawdza m.in. przeznaczenie w planie miejscowym (lub decyzję o warunkach zabudowy), dostęp do drogi publicznej i ewentualne prawo pierwokupu. Przy gruntach rolnych mogą obowiązywać dodatkowe ograniczenia wynikające z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Gdy działka nie ma dostępu do drogi, warto rozważyć ustanowienie służebności drogi.
Jakie dokumenty przygotować?
Sprzedający
- dowód osobisty lub paszport,
- numer księgi wieczystej,
- dokument nabycia nieruchomości (np. akt notarialny, akt poświadczenia dziedziczenia, postanowienie sądu),
- jeżeli nieruchomość została nabyta w drodze spadku lub darowizny – dokumenty dotyczące podatku od spadków i darowizn (np. zaświadczenie z urzędu skarbowego), jeżeli są wymagane,
- zaświadczenie ze spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej (przy lokalach),
- wypis z rejestru gruntów i informację o przeznaczeniu w planie miejscowym (przy działkach i domach),
- świadectwo charakterystyki energetycznej (przy domach i lokalach),
- zaświadczenie o rewitalizacji,
- zaświadczenie o lasach,
- przy hipotece – zaświadczenie z banku o kwocie zadłużenia i numerze rachunku do spłaty.
Kupujący
- dowód osobisty lub paszport,
- przy kredycie – umowa kredytowa i dokumenty wskazane przez bank,
- informacja o stanie cywilnym i ewentualnej umowie majątkowej małżeńskiej (nieruchomość kupiona w trakcie małżeństwa co do zasady wchodzi do majątku wspólnego).
Pełną listę dokumentów dla konkretnej transakcji kancelaria przekazuje po otrzymaniu numeru księgi wieczystej. Zobacz też: dokumenty do czynności notarialnych.
Koszty: taksa, podatek PCC i opłaty sądowe
Taksa notarialna
Na koszt czynności składają się taksa notarialna zgodna z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, powiększona o podatek VAT, koszt wypisów oraz – zależnie od sprawy – opłaty sądowe i podatki. Dokładną kwotę dla Państwa sprawy kancelaria podaje bezpłatnie przed wizytą. Więcej: taksa notarialna i opłaty.
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)
Przy zakupie na rynku wtórnym kupujący płaci 2% PCC od wartości rynkowej nieruchomości. Notariusz pobiera podatek i przekazuje go do urzędu skarbowego. Od 31 sierpnia 2023 r. z PCC zwolniony jest zakup pierwszego mieszkania lub domu przez osobę fizyczną, która wcześniej nie miała takiej nieruchomości ani udziału w niej (z wyjątkiem udziału do 50% nabytego w spadku). Przy zakupie od dewelopera, gdy sprzedaż jest opodatkowana VAT, PCC nie występuje.
Opłaty sądowe
- wpis własności do księgi wieczystej – 200 zł,
- wpis hipoteki – 200 zł,
- założenie księgi wieczystej (jeżeli lokal jej nie ma) – 100 zł,
- wykreślenie hipoteki – 100 zł.
Sprzedający powinien też pamiętać, że sprzedaż przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nabył nieruchomość, może rodzić obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Więcej: taksa notarialna i opłaty.
Jak to wygląda w kancelarii w Mikołowie?
- Kontakt – prosimy o numer księgi wieczystej, cenę, sposób zapłaty i informację, czy zakup jest finansowany kredytem.
- Weryfikacja – kancelaria sprawdza księgę wieczystą, przekazuje listę dokumentów i wylicza koszty, w tym podatki i opłaty.
- Projekt aktu – notariusz przygotowuje projekt aktu notarialnego.
- Podpisanie – notariusz odczytuje akt, strony podpisują go w kancelarii przy ul. Stefana Okrzei 17. Wniosek do księgi wieczystej notariusz wysyła elektronicznie.
Najczęstsze pytania
Jak długo trwa podpisanie aktu notarialnego sprzedaży?
Samo odczytanie i podpisanie aktu zajmuje zwykle około godziny. Wcześniej kancelaria sprawdza księgę wieczystą i dokumenty, dlatego termin warto ustalić z kilkudniowym wyprzedzeniem.
Czy można sprzedać mieszkanie z hipoteką?
Tak. W akcie ustala się, że część ceny zostanie przelana bezpośrednio do banku sprzedającego na spłatę kredytu, a bank wyda zgodę na wykreślenie hipoteki. Potrzebne jest zaświadczenie z banku o wysokości zadłużenia.
Czy sprzedający i kupujący muszą być w kancelarii jednocześnie?
Zwykle tak – strony podpisują akt w obecności notariusza. Jeżeli któraś ze stron nie może przyjść, może działać przez pełnomocnika z pełnomocnictwem w formie aktu notarialnego.