Sprawy spadkowe u notariusza w Mikołowie

Akt poświadczenia dziedziczenia

Akt poświadczenia dziedziczenia (APD) to dokument sporządzany przez notariusza, który potwierdza, kto jest spadkobiercą zmarłego i w jakich udziałach dziedziczy – na podstawie ustawy albo testamentu. Po zarejestrowaniu w Rejestrze Spadkowym akt ma takie same skutki jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Na jego podstawie można m.in. ujawnić spadkobierców w księdze wieczystej, przerejestrować samochód, uzyskać dostęp do rachunków bankowych zmarłego czy sprzedać odziedziczoną nieruchomość.

Czynność przebiega w dwóch etapach:

1. Protokół dziedziczenia – w kancelarii stawiają się wspólnie wszystkie osoby, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi (a także zapisobiercy windykacyjni, jeżeli zostali powołani). Każda z nich składa oświadczenia m.in. o znanych jej testamentach i innych spadkobiercach.
2. Akt poświadczenia dziedziczenia – jeżeli nie ma wątpliwości co do kręgu spadkobierców i ich udziałów, notariusz sporządza akt i rejestruje go w Rejestrze Spadkowym.

Notariusz czy sąd – kiedy akt poświadczenia dziedziczenia nie jest możliwy?

Droga notarialna jest wygodna, ale wymaga zgody i obecności wszystkich zainteresowanych. Zgodnie z art. 95e Prawa o notariacie notariusz odmówi sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, jeżeli:

• w tej sprawie sporządzono już akt poświadczenia dziedziczenia albo sąd wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku,
• z okoliczności wynika, że w protokole nie uczestniczyły wszystkie osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjni,
• istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone,
• w sprawie brak jurysdykcji krajowej (np. sprawa podlega sądom innego państwa).

Notariusz nie sporządzi też aktu, gdy ma wątpliwości co do treści testamentu, kręgu spadkobierców lub wysokości udziałów – na przykład gdy spadkobiercy różnie oceniają ważność testamentu. W takich sytuacjach właściwą drogą jest wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku.

Przyjęcie lub odrzucenie spadku

Spadkobierca może przyjąć spadek wprost (z pełną odpowiedzialnością za długi), przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza (odpowiedzialność za długi do wartości odziedziczonego majątku) albo spadek odrzucić. Na złożenie oświadczenia jest 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania – najczęściej od dnia, w którym dowiedział się o śmierci spadkodawcy (art. 1015 Kodeksu cywilnego). Jeżeli w tym terminie nie złoży oświadczenia, przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Oświadczenie można złożyć przed notariuszem albo w sądzie. Szczegóły – także o odrzuceniu spadku w imieniu dziecka – na stronie odrzucenie spadku u notariusza.

Umowa o dział spadku

Dopóki majątek spadkowy nie zostanie podzielony, należy do spadkobierców wspólnie. Dział spadku pozwala ustalić, kto otrzymuje poszczególne składniki – np. jeden spadkobierca przejmuje mieszkanie i spłaca pozostałych.

Jeżeli spadkobiercy są zgodni, mogą zawrzeć umowę o dział spadku. Gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, umowa musi mieć formę aktu notarialnego. Warunkiem jest wcześniejsze potwierdzenie praw do spadku – aktem poświadczenia dziedziczenia albo postanowieniem sądu.

Po podpisaniu aktu notariusz od razu składa elektronicznie wniosek o wpis do księgi wieczystej.

Europejskie Poświadczenie Spadkowe

Europejskie Poświadczenie Spadkowe (EPS) służy do wykazania statusu spadkobiercy w innych państwach Unii Europejskiej – np. gdy zmarły miał rachunek bankowy lub nieruchomość za granicą. Polski notariusz może wydać EPS, jeżeli sprawa spadkowa podlega jurysdykcji polskiej (co do zasady, gdy zmarły miał ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Polsce). Poświadczenie jest wydawane na wniosek spadkobiercy, a jego uwierzytelnione odpisy są ważne przez 6 miesięcy (w wyjątkowych przypadkach dłużej); po tym terminie można wystąpić o nowe odpisy.

Otwarcie i ogłoszenie testamentu

Osoba, która przechowuje testament zmarłego (np. testament własnoręczny), powinna złożyć go w sądzie lub u notariusza. Notariusz sporządza protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu, a wypis protokołu przesyła do sądu spadku. Bez otwarcia i ogłoszenia wszystkich testamentów nie można sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia.

Więcej o sporządzaniu testamentu u notariusza: testament notarialny.

Jakie dokumenty przygotować?

Do aktu poświadczenia dziedziczenia zwykle potrzebne są:

• ważne dowody osobiste lub paszporty wszystkich spadkobierców,
• akt zgonu spadkodawcy,
• akty stanu cywilnego potwierdzające pokrewieństwo lub małżeństwo ze zmarłym (akty urodzenia, akty małżeństwa – np. gdy córka zmieniła nazwisko),
• testament lub testamenty, jeżeli zostały sporządzone (oryginały testamentów własnoręcznych),
• informacja o ostatnim miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy,
• przy spadkobiercach, którzy zmarli później niż spadkodawca – także ich akty zgonu.

Do umowy o dział spadku dodatkowo: akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu, numery ksiąg wieczystych, a przy lokalach spółdzielczych – zaświadczenie ze spółdzielni. Dokładną listę dla Państwa sprawy kancelaria przekaże po pierwszym kontakcie. Zobacz też: dokumenty do czynności notarialnych.

Jak to wygląda w kancelarii w Mikołowie?

1. Kontakt – telefonicznie (500 330 040), mailowo lub osobiście przy ul. Stefana Okrzei 17. Prosimy o podstawowe informacje: dane zmarłego, datę śmierci, czy był testament i kto należy do kręgu spadkobierców.
2. Lista dokumentów i koszty – przekazujemy listę dokumentów i informację o kosztach. Dokumenty można przesłać wcześniej mailem.
3. Termin – ustalamy termin dogodny dla wszystkich spadkobierców; kancelaria przygotowuje projekt protokołu.
4. Wizyta – podczas spotkania sporządzamy protokół dziedziczenia, akt poświadczenia dziedziczenia i rejestrujemy go w Rejestrze Spadkowym. Spadkobiercy otrzymują wypisy.