Umowy majątkowe małżeńskie (intercyza) w Mikołowie

Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy prawa wspólność majątkowa. Małżonkowie – lub narzeczeni – mogą ją zmienić umową majątkową małżeńską, potocznie nazywaną intercyzą. Umowa wymaga formy aktu notarialnego. Wyjaśniamy, jakie są rodzaje umów, kiedy warto je zawrzeć i jak wygląda podział majątku wspólnego w kancelarii notarialnej w Mikołowie.

W skrócie

  • Intercyzę można zawrzeć przed ślubem albo w trakcie małżeństwa – zawsze w formie aktu notarialnego.
  • Umowa działa tylko na przyszłość – nie można jej zawrzeć z mocą wsteczną.
  • Podział majątku wspólnego obejmujący nieruchomość też wymaga aktu notarialnego.

Rodzaje umów majątkowych małżeńskich

Kodeks rodzinny i opiekuńczy (art. 47) pozwala małżonkom w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego:

  • wyłączyć wspólność majątkową (rozdzielność majątkowa) – każdy z małżonków zachowuje majątek nabyty przed zawarciem umowy i nabywa dalszy majątek do swojego majątku osobistego,
  • ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków – w czasie trwania umowy majątki są odrębne, ale przy jej ustaniu małżonek, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania,
  • rozszerzyć wspólność majątkową – np. o przedmioty należące wcześniej do majątku osobistego jednego z małżonków (z ograniczeniami przewidzianymi w ustawie),
  • ograniczyć wspólność majątkową – wyłączając z niej określone składniki.

Umowę można zawrzeć przed ślubem albo w trakcie małżeństwa. Można ją później zmienić lub rozwiązać – również w formie aktu notarialnego.

Kiedy zawiera się intercyzę?

  • gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą i małżonkowie chcą rozdzielić ryzyko finansowe,
  • gdy małżonkowie chcą samodzielnie zarządzać swoim majątkiem i zarobkami,
  • przed rozwodem lub w czasie separacji faktycznej – jako krok przed podziałem majątku.

Rozdzielność majątkowa nie zmienia zasad dziedziczenia – małżonek nadal dziedziczy po zmarłym małżonku na zasadach ogólnych.

Skutki wobec osób trzecich, np. wierzycieli

Małżonek może powoływać się wobec innych osób (np. banku czy kontrahenta) na umowę majątkową tylko wtedy, gdy jej zawarcie i rodzaj były tym osobom wiadome. Dlatego po zawarciu intercyzy warto poinformować o niej kontrahentów i banki. Umowa majątkowa wywołuje skutki na przyszłość – nie można jej zawrzeć z mocą wsteczną.

Podział majątku wspólnego

Po ustaniu wspólności majątkowej – na skutek intercyzy, rozwodu lub separacji – dotychczasowy majątek wspólny nadal należy do byłych małżonków, ale już jako współwłasność w częściach ułamkowych. Mogą go podzielić umową. Jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość, umowa o podział majątku wspólnego wymaga formy aktu notarialnego.

W umowie strony ustalają, kto otrzymuje poszczególne składniki (np. mieszkanie, samochód, oszczędności) i czy następują spłaty. Umowny podział jest zwykle szybszy i tańszy niż sądowy.

Jakie dokumenty przygotować?

  • dowody osobiste lub paszporty obojga małżonków (narzeczonych),
  • odpis skrócony aktu małżeństwa (przy umowie zawieranej w trakcie małżeństwa),
  • przy podziale majątku – numery ksiąg wieczystych, dokumenty nabycia nieruchomości, informacje o pozostałych składnikach majątku i ich wartości, ewentualnie wyrok rozwodowy z klauzulą prawomocności.

Zobacz też: dokumenty do czynności notarialnych.

Koszty

Na koszt czynności składają się taksa notarialna zgodna z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, powiększona o podatek VAT, koszt wypisów oraz – zależnie od sprawy – opłaty sądowe i podatki. Dokładną kwotę dla Państwa sprawy kancelaria podaje bezpłatnie przed wizytą. Więcej: taksa notarialna i opłaty.

Przy podziale majątku obejmującym nieruchomość opłata sądowa za wpis własności w księdze wieczystej wynosi 150 zł. Umowę zawiera się w kancelarii przy ul. Stefana Okrzei 17 w Mikołowie po wcześniejszym uzgodnieniu terminu.

Najczęstsze pytania

Czy rozdzielność majątkową można ustanowić przed ślubem?

Tak. Narzeczeni mogą zawrzeć umowę majątkową przed zawarciem małżeństwa – wtedy wspólność majątkowa w ogóle nie powstaje.

Czy intercyza chroni przed długami współmałżonka?

Częściowo. Wobec wierzycieli małżonek może powołać się na umowę tylko wtedy, gdy wiedzieli oni o jej zawarciu i rodzaju. Umowa działa tylko na przyszłość – nie można jej zawrzeć z mocą wsteczną.

Czy podział majątku po rozwodzie można zrobić u notariusza?

Tak, jeżeli byli małżonkowie są zgodni co do podziału. Gdy w majątku jest nieruchomość, umowa wymaga formy aktu notarialnego.